روانکاوی شخصیت مکبث
بررسی تحلیل شخصیت مکبث و جایگاه این نمایشنامه در ادبیات جهان

محقق : فاطمه سبحانی   

سهم شکسپیر در ادبیات انگلستان و جهان یگانه بی همتاست. اگر غنای ادبیات به غنای زبان و ژرف اندیشه ای است که تنیده در زبان ارائه می شود. به این معنا شکسپیر شایسته جایگاهی است که احراز کرده است .زیرا آثار شکسپیر جهانی از ارزشها را در مقابل مخاطبش می گذارد. که سبب یکتایی آن آثار در جهان شده است. ارزشهای چون مدارا، کثرت گرایی، توان سازش و تعهد ژرف. حال می خواهم از تکثر آثار شکسپیر این تراژدی نویس بزرگ جهان، به سراغ "مکبث " خون بار ترین اثرش بروم و نظر و عقاید منتقدان برجسته را در مورد این اثر بر شمارم.‏
در ابتدا به سراغ موریس مترلینگ می روم که بعد از ترجمه نمایشنامه مکبث از زبان فرانسه به زبان مادری (بلژیکی) مقدمه ای بر آن نگاشته و مکبث را جزء گروه شاهکارهای بزرگ و مسلم جهان دانست. او تراژدی مکبث را به منزله نمایشنامه و صرفاً از نظر دراماتیک به تحلیل برد و آنرا بر نمایشنامه "هاملت" و"لیرشاه" رحجان می دهد. مترلینگ، با جرات نمایشنامه مکبث را در عالم تراژدی بر چنان قله رفیع و یکتایی جای می دهد که از نظر او فقط نگاه "آشیل" تا حدی بر آن سایه افکنده و هنوز بعد از گذشت سه قرن این اثر را سرشار از زندگی و دلهره و روشنایی می دانست. ‏
‏- "زیگفرید هلشینگر" نیز معتقد است: مکبث یک برش مقطعی از تمامی داستانهای تاریخی است و اگر این  داستانها، داستانهایی در ارتباط با تاریخ باشند، اکنون می توان گفت که مکبث داستانی است. درباره این رده از داستانهای تاریخی که نویسنده قصدش رودر رو کردن و نشان دادن دگرگونی هاست . البته وی اثر را کاملا تاریخی نمی پندارد بلکه معتقد است که اثر در جایی متوقف می شود که مفاهیم تاریخی با مفهوم زندگی درهم آمیخته و بهم می پیوندند.1
- موریس مترلینگ نیز به زبانی دیگر بر این نظر صحه می گذارد. او نیز تراژدی مکبث را بیش از آنکه نمایشنامه به مفهوم امروزی آن شبیه بداند. این نمایشنامه در سر حد افسانه و تاریخی می پندارد. او معتقد است، که شکسپیر در این اثر قصد احیاء درام تاریخی ندارد. پس می توان پنداشت که نمایشنامه مکبث شرح حالی کم و بیش افسانه ای و دراماتیک و سرگذشتی باشد. که نمی تواند از آغاز علاقه و توجه خواننده را آنچنان که باید جلب کند، و پرده پرده به میزان این توجه و علاقه بیفزاید. زیرا جریان واقعه اجباراً باید زندگی قهرمان را دنبال کند.2
وی در جای دیگر این تراژدی را یگانه و بی همتا می خواند. زیرا از نظر او جوهر تراژید وافر و گیراست.‏
بدینسان که آکنده از اندوه عمیق و طبیعی است. او ساختار این تراژدی را ساده و عادی بر می شمارد و ویژگی آن را خصلت شاعرانه رفیع و نافذش می داند.‏
‏ او در مقدمه این کتاب می نویسد:‏

..........